سایت حقوقی،پایگاه خبری دیده بان هشتم

پایگاه خبری دیده بان هشتم سایت حقوقی و ارایه دهنده تمامی اخبار حقوقی در دنیای وب می باشد

سایت حقوقی

دوشنبه, 22 مهر 1398-

توان ترك صحنه خطر، مانع تلقي دفاع مشروع مي‌شود

 

رأي اصراري كيفري ديوان عالي كشور

برابر پرونده اصراري كيفري، جواني در يك نزاع به قتل رسيده بود. دادگاه كيفري استان در رسيدگي به اين پرونده عمل متهم را قتل عمد دانست و با تجديدنظرخواهي، پرونده به ديوان عالي كشور ارسال شد. شعبه ديوان عالي كشور نيز در رسيدگي به اين پرونده عمل متهم را مصداقي از دفاع نامتناسب ارزيابي و پس از نقض، جهت رسيدگي پرونده را به دادگاه هم عرض ارسال كرده بود. شعبه دادگاه كيفري استان نيز همانند شعبه پيشين دادگاه كيفري استان، جرم واقعه را قتل عمد دانسته كه با تجديدنظر خواهي مجدد، پرونده به ديوان عالي كشور ارسال شده بود. شعبه ديوان عالي كشور نيز پرونده را اصراري تلقي كرده و به هيأت عمومي ديوان عالي كشور ارجاع كرده بود. قضات شعب كيفري حاضر در هيأت عمومي ديوان عالي كشور نيز سرانجام در رسيدگي به اين پرونده، عمل متهم را قتل عمد دانسته و رأي شعبه دادگاه كيفري استان را تأييد كردند. 
به گزارش مأوي، خلاصه گزارش پرونده و استدلال قضات حاضر در جلسه هيأت عمومي و نتيجه آراء حاصله به شرح زير است. 
گزارش پرونده
آقاي محمد–ر 27 ساله اهل ملاير به اتهام قتل عمدي مرحوم علي–م با شكايت اولياء دم مورد تعقيب قرار گرفته و متهم در بازجوئي عنوان نموده، راننده آژانس بودم زماني كه از سرويس برمي‌گشتم. جلوي درب آژانس 5 جوان كه مشروب مصرف كرده بودند و بعضي‌هاي آنها مست بودند نشسته بودند و يك خانم ميانسال نيز داخل آژانس بود. متصدي آژانس در برگه من نوشت كه خانم را با سرويس به مقصد ببرم و وقتي خانم در ماشين من نشست با مخالفت اين پنج نفر روبرو شدم. من به مرحوم گفتم دست من نيست نوبت را متصدي مشخص مي‌كند كه يك دفعه با سر به صورتم زد و به من حمله كردند و لباسهايم را پاره كردند ... و مرا در حد مرگ مي‌زدند و من به مأمور دسترسي نداشتم و راه فراري هم نداشتم و مرا كنار ماشين انداختند كه چاقوئي كه در ماشين بود و از او در رابطه با ميوه استفاده مي‌كردم، برداشتم و بدون قصد خاصي يك ضربه از آن به پاي مرحوم و يك ضربه ديگر به جاي ديگر او خورد، بعد همه پا به فرار گذاشتند و من هم اطلاعي از مرگ مرحوم نداشتم. البته خودم مورد ضرب قرار گرفتم ولي شديد نبود و من در ابتدا با خود مرحوم درگير شدم اما در آخر يكي دو نفر مرا گرفتند و بقيه مي‌زدند. متهم در بازجوئي ديگر وسيله ضرب را ليوان شكسته ذكر نموده است.وي گفته است : بنحوي كه قادر به فرار كردن نبودم و خانمي كه در آژانس سوار بر ماشين متهم شده، در اظهارات خود عنوان نموده، روز حادثه از شهر چالوس رسيده بودم يكي از دوستانم مرا جلوي آژانس پياده نمود. ساعت 30/24 دقيقه بود. رفتم داخل آژانس نشستم ماشين نبود حدود ده دقيقه ايستاده بودم تا راننده برسد چند نفر هم روي پله‌هاي آژانس نشسته بودند راننده كه آمد متصدي برگه را به من داد و گفت برو بنشين كه ناگهان يك نفر از آنها كه شايد وضعيت مناسبي هم نداشت شايد هم مست بود، به راننده فحش ناموسي داد كه ما خيلي وقت است اينجا منتظريم. راننده ابتداء از داخل ماشين قفل فرمان را برداشت. من داخل ماشين نشسته بودم كه يك نفر از آنها كه جثه درشتي هم نسبت به راننده داشت با او درگير شد و راننده به او مي‌گفت چرا فحش مي‌دهي و درگيري شديدتر شد و راننده اول آمد پشت فرمان نشست كه با حمله به راننده او را پياده كردند و فرد ديگري نيز به طرفداري از آن شخص درگير شد و بقيه جدا مي‌كردند و راننده آمد قفل فرمان را برداشت و هنوز متصدي آژانس خارج نشده بود. بعد دوباره آمد چاقو كه تقريباً حالت قمه داشت از داشبورد برداشت و دونفري به سمت او حمله كردند و او افتاده بود روي صندلي جلو و مي‌خواستند او را بيرون بياورند و او چاقو را به سمت آنها پرتاب مي‌كرد و نهايتاً با چاقو از ماشين پياده شد و در حالي كه چاقو دست راننده بود، در اطراف ماشين در حال كشمكش بودند كه ناگهان آن دو فرار كردند و بعد متصدي دنبال آنها دويد و فكر كنم يكي را گرفتند، بعد راننده آمد پيراهن خود را كه پاره كرده بود. عوض كرد و از من معذرت خواهي نمود و من را با ماشين ديگر فرستادند و دقيقاً مرحوم كجا چاقو خورد را نديدم. آقاي پدرام–ي كه از همراهان مقتول بود گفته، همراه مقتول چند نفر ديگر به آژانس براي گرفتن ماشين رفتيم، بما گفتند حدود ده دقيق ديگر مي‌آيد ما منتظر شديم يك ماشين آمد به ما گفتند اين به مسير شما نمي‌خورد بعد از برگشتن شما را مي‌برد. در همين اثناء خانمي آمد و بعد از 5 دقيقه ماشين آمد و داخل رفت بعد ديديم خانم سوار شد، وقتي راننده خواست سوار شود، دوستم سينا معترض شد و گفت ما اصلاً سوار نمي‌شويم و ماشين نمي‌خواهيم و ما داشتيم مي‌رفتيم كه مرحوم مقتول معترض شد و گفت نوبت ما بود چرا نوبت ما را به ديگري مي‌دهي كه با يكديگر درگير شدند. من و سينا–م و محمود علي را گرفتيم و برديم عقب و سينا رفت پيش ميلاد كه راننده را بگيرند. علي و راننده به هم فحش مي‌دادند، در اين حال راننده سمت ماشين رفت و از صندوق عقب قفل عصائي را آورد و سينا و ميلاد سمت راننده رفتند و قفل را از راننده گرفتند و علي من و محمود را هل داد و باز به سمت همديگر رفتند و باهم درگير شدند. من و محمود باز علي را گرفتيم و عقب برديم و ميلاد و سينا راننده را گرفتند به داخل ماشين بردند و در همين حين، علي من و محمود را هل داد و باز به سمت راننده رفت و من ديدم كه راننده زخمي شد و از داشبورد يك چيزي برداشت و علي به راننده رسيد و درگير شدند. بعد علي گفت فرار كنيد. و علي فرار كرد .....
پزشكي قانوني علت فوت را اصابت جسم برنده و نوك تيز به قفسه صدري اعلام نموده است. پرونده با صدور قرار مجرميت و تنظيم كيفر خواست به شعبه 71 دادگاه كيفري استان تهران ارسال شده و دادگاه با حضور طرفين و نماينده دادستان و وكيل متهم تشكيل جلسه داده و پس از استماع اظهارات آنها در نهايت متهم را در دادنامه ش 00027-31/2/90 با اكثريت آراء به قصاص نفس محكوم نموده است. رأي صادره مورد اعتراض واقع شده و به اين شعبه از ديوان‌عالي كشور ارسال شده است و اين شعبه با اكثريت آراء در دادنامه شماره 765 - 10/11/90 چنين رأي داده است كه با توجه به محتواي پرونده كه درگيري اوليه از ناحيه مرحوم مقتول شروع شده و متهم ابتداء تا انتهاء مسئله دفاع را مطرح نموده است و گواهي سرنشين مؤيد آن است كه متهم داخل ماشين بوده و مورد حمله مرحوم .... واقع مي‌شود و مهاجمان مي‌خواستند او را از ماشين بيرون بكشند، لهذا مسئله دفاع مطرح است و رأي بدوي را نقض و به هم عرض ارسال نموده‌اند. در اين مرحله پرونده در شعبه 74 – دادگاه كيفري استان تهران مطرح و دادگاه با حضور طرفين، وكلاي طرفين و نماينده دادستان تشكيل جلسه داده است با استماع اظهارات آنها، در نهايت با محرز و معلوم دانستن بزه انتسابي قتل عمدي مستنداً به مواد قانوني 205 و بند ب ماده 206 از قانون مجازات اسلامي و بند 4 ماده 231 قانون فوق الذكر متهم را به قصاص نفس با حلقه دار محكوم نموده است و رأي صادره مورد اعتراض قرار گرفته و به اين شعبه از ديوان عالي كشور ارسال شده است.
هيأت شعبه در تاريخ فوق الذكر تشكيل پس از قرائت گزارش آقاي فاضل و نظريه كتبي داديار ديوانعالي كشور مبني بر تأييد رأي مشاوره نموده چنين رأي مي‌دهند:
رأي شعبه 27 ديوان عالي كشور
با توجه به آنچه در اظهارات شاهد وجود داشته و نيز در اظهارات همراه مقتول كه حاكي از نوع دفاعي بودن عمل متهم است و اين كه او مورد حمله واقع شده است. لهذا باز نظر اين شعبه بر دفاعي بودن عمل و كار متهم است در نهايت زياده‌روي در عمل شده كه طبق مقررات موجب ديه است و چون شعبه 74 دادگاه كيفري استان بر رأي قبلي كه قصاص است، اصرار نموده است، پرونده در راستاي ذيل بند ج ماده 266 از قانون آئين دادرسي كيفري جهت طرح در هيأت محترم عمومي كيفري ديوان عالي كشور ارسال مي‌شود.
متهم توان ترك صحنه دعوا را داشته است
يساقي عضو معاون شعبه ديوان عالي كشور در خصوص اين پرونده بيان داشت: مسئول آژانس و راننده نوبت مقتول و همراهانش را ناديده گرفته و نوبت حركت اتومبيل را به يك فرد ديگري داده است و اين عمل باعث درگيري مقتول و همراهانش با راننده و متصدي آژانس شده است. در اينجا حق نيست كه عمل راننده را دفاعي بدانيم چرا كه دفاع از دلايل اين قتل نيست متهم در اين پرونده تناقصات زيادي را مطرح كرده است. يك دفعه گفته ليوان را شستم، يكبار بيان داشته از چاقو ميوه خوري استفاده كردم.
وي افزود: متهم داراي سوابق كيفري متعدد بوده است و نامبرده دوبار از وسايل و ابزار حمله استفاده كرده است. يكبار با قفل فرمان و دفعه بعد با چاقو و قمه حمله كرده است. دعوا در سه مرحله واقع شده و در هر مرحله متهم امكان ترك صحنه را داشته است. بنابراين رأي دادگاه‌هاي كيفري استان كه به علم متعارف رسيده‌اند مورد تأييد است و دفاع در اينجا ثابت نيست.
حمله مهاجمان فعلي و عمل متهم دفاع نامتناسب است
رضا فرج اللهي قاضي ديوان عالي كشور با بيان اينكه، اظهارات همراهان مقتول و ساير حاضران در صحنه جنايت در خلاصه جريان پرونده موجود نيست، گفت: آنچه مشخص است، شروع كننده دعوا مقتول و همراهانشان بوده‌اند. مقتول فحش ناموسي به راننده داده است. راننده قفل فرمان را در حين درگيري برداشته است و آنها قفل فرمان را از او گرفته‌اند سپس متهم در ماشين نشسته و خواسته برود كه در اين حين به وي حمله‌ور شده‌اند و وي نيز به ناچار چاقو را برداشته و حمله كرده است. وي تصريح كرد: حمله كننده مقتول و همراهانش بوده‌اند و درگيري طوري شديد بوده كه پيراهن راننده پاره شده است. اينجا حمله فعلي بوده و دفاع مي‌باشد. اگر چه متهم از حدود دفاع تجاوز كرده است ولي عملش دفاع محسوب مي‌شود و اولياء دم مستحق ديه مي‌باشند.
حجت الاسلام و المسلمين باغاني رئيس شعبه 13 ديوان عالي كشور، با بيان اينكه در اين پرونده دفاع محرز نيست، گفت: وقتي دفاع محرز نباشد دفاع متناسب و نا متناسب را نمي‌توان مطرح كرد. وي تصريح كرد: متهم در اين پرونده در گفتار دچار تناقص شده است و گفتار وي حاكي از دفاع نيست.
حجت الاسلام و المسلمين قرباني قاضي ديوان عالي كشور با اشاره به اينكه در دفاع دليل لازم است اظهار داشت: متهم بارها مي‌توانست قبل از وقوع جنايت صحنه را ترك كند و بنابراين عمل متهم دفاع محسوب نمي‌شود.
قتل آني با قتل سبق به تصميم متفاوت است
عباس بلادي مستشار ديوان عالي كشور، عمل متهم را قتل عمد دانست و گفت: متهم ابتدا با قفل فرمان به مقتول حمله كرده كه آن را از وي گرفته‌اند، سپس با قمه حمله كرده و مقتول را از پاي در آورده است و در اينجا دفاع مصداق ندارد.
وي با بيان اينكه در برخي نظام‌هاي جزايي بين قتل آني با قتل سبق تصميم تفاوت قائل مي‌شوند اظهار داشت: مقتول به متهم فحش ناموسي داده است و متهم نيز پس از درگيري اتفاقي، مرتكب چنين قتلي شده است. در اينجا جا دارد كه نسبت به متهم ارفاق قائل شويم و از باب ارفاق به وي تخفيف دهيم.
حجت الاسلام و المسلمين احمدي شاهرودي عملي متهم را دفاع ارزيابي كرد و گفت: عمل متهم دفاع نامتناسب بوده است؛ چراكه مهاجمين آغازگر حمله بوده‌اند و متهم را از ماشين با زور و جبر به پايين آورده‌اند، وي ابتدا قفل فرمان را برداشته و پس از درگيري و گرفتن آن به داخل ماشين رفته و مقتول و همراهانش وي را با زور از خودرو پايين آورده اند و وي نيز با چاقو به مقتول ضربه زده است. اينجا دفاع نامتناسب مطرح است و متهم مسئول تعزير و ديه مي‌شود.
دكتر يدا... عليزاده قاضي ديوان‌عالي كشور با بيان اينكه چه مرزي ميان دفاع مشروع و نامشروع وجود دارد، گفت: در اين پرونده حتي برخي از شرايط دفاع نيز وجود نداشته است. مقتول و همراهانش سلاح سرد و گرم همراه نداشته‌اند، خطر قريب الوقوع وجود نداشته است. متهم در درگيري اوليه از قفل فرمان استفاده كرده و دوباره چاقويي شبيه قمه را بكار گرفته است.
وي عمل متهم را مطابق با بند ماده 206 قانون مجازات اسلامي (سابق) دانست و گفت: عمل متهم نوعاً كشنده بوده است. رأي دادگاه‌ها مورد تأييد است.
استفاده مجدد از چاقويي شبيه قمه توجيه ندارد
حجت الاسلام و السلمين محسني اژه‌اي دادستان كل كشور با بيان اينكه اين دعوا سه مرحله داشته است، اظهار داشت: در مرحله اول مقتول و همراهانش با راننده جرو بحث و به هم فحاشي كرده‌اند. در مرحله دوم مقتول به طرف متهم حركت كرده و متهم نيز قفل فرمان را برداشته و قفل فرمان را از وي گرفته‌اند، متهم در مرحله سوم چاقو را برداشته و به مقتول زده است.
وي افزود: اگرچه دفاع مي‌تواند در اين پرونده مطرح گردد ولي اصل دفاع در اينجا مصداق ندارد چرا كه راننده مي‌توانست خودرو را روشن و از آنجا فرار كند. در اينجا قرينه‌اي براي دفاع نيست و بنابراين رأي شعب دادگاه‌هاي كيفري استان مورد تأييد است.
در پايان جلسه هيأت عمومي ديوان عالي كشور اكثريت قضات شعب كيفري حاضر در جلسه رأي شعبه 74 دادگاه كيفري استان را تأييد كردند.

منبع:سایت ماوی

 
منتشر شده در شنبه, 14 فروردين 1395 09:30

به ما بپیوندید

سایت حقوقی


سایت حقوقی


سایت حقوقی

آخرین خبر

logo-samandehi

کپی برداری بدون ذکر نام منبع از این وب سایت پیگرد قانونی دارد.

تمامی حقوق این سایت برای سایت دیده بان هشتم محفوظ می باشد طراحی سایت طراحی سایت طراحی سایت طراحی سایت